Türkçe · Kipler ve zamanlar · Lise / YKS
Birleşik Zamanlı Fiiller
Bir kip ekinden sonra ek fiilin (i-) -dı, -mış, -sa eklerinin gelmesiyle oluşan hikâye, rivayet ve şart birleşik zamanları.
Ne zaman kullanılır?
- Hikâye (-dı): geliyordu, gelmişti, gelecekti, gelirdi, gelseydi, gelmeliydi
- Rivayet (-mış): geliyormuş, gelecekmiş, gelirmiş, gelmeliymiş
- Şart (-sa): geliyorsa, gelecekse, gelirse, gelmişse, geldiyse
- Ek fiil ünlüden sonra y'ye dönüşür: gelmeli + idi → gelmeliydi.
Yapı
| Hikâye | kip + -dı | okuyordum, okumuştum, okuyacaktım |
|---|---|---|
| Rivayet | kip + -mış | okuyormuşum, okuyacakmışım |
| Şart | kip + -sa | okuyorsam, okuyacaksam, okursam |
Örnekler
- Çocukken çok kitap okurdum.Geniş zamanın hikâyesi.
- Yarın gelecekmiş.Gelecek zamanın rivayeti.
- Biliyorsan söyle.Şimdiki zamanın şartı.
Sık yapılan hatalar
- ✗ Gelecekmişmi?✓ Gelecekmiş mi?mi ayrı yazılır.
- ✗ geldiydi✓ gelmiştiGörülen geçmişin hikâyesi (-dıydı) konuşma dilidir; yazıda genelde -mıştı tercih edilir.