Türkçe · Ses bilgisi · Ortaokul
Ünsüz Benzeşmesi (Sertleşme)
Sert ünsüzle biten kelimelere c, d, g ile başlayan ek gelince bu sesler ç, t, k'ye dönüşür.
Ne zaman kullanılır?
- Sert ünsüzler: f, s, t, k, ç, ş, h, p — kısaca "FıSTıKÇı ŞaHaP"
- c → ç: kitap + cı → kitapçı
- d → t: sokak + da → sokakta, ağaç + dan → ağaçtan
- Sayılar ve kısaltmalarda da okunuşa göre uygulanır: 5'te, 1923'te, TBMM'de
Yapı
| Sertleşen | sert ünsüz + c/d ile başlayan ek | dolap-ta, iş-çi, at-tan |
|---|---|---|
| Sertleşmeyen | yumuşak ünsüz ya da ünlü + ek | ev-de, araba-da, kalem-ci |
Örnekler
- Okulda değil, bahçede oynuyorlar.Sertleşme yok: okul l ile biter.
- Kitapçıda buldum.kitap + cı → kitapçı, sertleşme.
- Saat 3'te buluşalım.üç diye okunduğu için 3'te.
Sık yapılan hatalar
- ✗ sokakda✓ sokaktak sert ünsüz, d → t olur.
- ✗ 3'de✓ 3'teSayının okunuşuna (üç) göre ek sertleşir.