Türkçe · Karşılaştırmalar · Ortaokul
"-di" mi, "-miş" mi?
İkisi de geçmiş zamandır. -di, olaya tanık olduğumuzu; -miş, olayı sonradan öğrendiğimizi ya da fark ettiğimizi gösterir.
Ne zaman kullanılır?
- -di (görülen geçmiş): Olayı gördük, yaşadık, eminiz. Ali dün geldi. (Gördüm.)
- -miş (öğrenilen geçmiş): Başkasından duyduk. Ali dün gelmiş. (Bana söylediler.)
- -miş (sonradan fark etme): Olayı görmedik, sonucunu gördük. Kar yağmış! (Sabah pencereden baktım.)
- -miş (şaşırma): Ne kadar büyümüşsün!
- Tarih anlatırken ve masallarda -miş sık kullanılır: Bir varmış, bir yokmuş. Haber dilinde ise kesinleşmiş bilgi için -di tercih edilir.
Yapı
| -di | fiil + -dı/-di/-du/-dü/-tı/-ti/-tu/-tü | geldi, baktı, gördü, koştu |
|---|---|---|
| -miş | fiil + -mış/-miş/-muş/-müş | gelmiş, bakmış, görmüş, koşmuş |
| Soru | -di mi? / -miş mi? | Geldi mi? · Gelmiş mi? |
Örnekler
- Toplantı saat üçte bitti.Oradaydım: -di
- Toplantı saat üçte bitmiş.Sonradan öğrendim: -miş
- Telefonumu evde unutmuşum!Şimdi fark ettim: -miş
- Fatih Sultan Mehmet İstanbul'u 1453'te fethetti.Tarihî bilgi, kesin: -di
Sık yapılan hatalar
- ✗ Dün akşam maçı izlemişim, çok güzeldi. (Bilerek izlediysen)✓ Dün akşam maçı izledim, çok güzeldi.Kendi bilerek yaptığın işi anlatırken -di kullanılır.
- ✗ Haberlere göre deprem sabah 6'da oldu, ama emin değilim.✓ Haberlere göre deprem sabah 6'da olmuş.Duyulan, doğrulanmamış bilgi: -miş.